Blog

Poczucie własnej wartości nas samych i naszych dzieci

Kiedy człowiek czuje się piękny i silny w środku, to widać na zewnątrz. 
[Angelina Jolie] 

Dziś wybieramy się w podróż do naszego wnętrza, aby odkryć tajniki naszej wewnętrznej siły – poczucia własnej wartości. Zapraszamy do wspólnej wędrówki:)

Czym jest nasze poczucie własnej wartości? 

Poczucie własnej wartości jest jedną z podstawowych potrzeb człowieka, która wywiera ogromny wpływ na jego życie. Bez niej niemożliwy jest normalny i zdrowy rozwój. Poczucie własnej wartości to, inaczej mówiąc, ocena własnej wartości nas samych, która wyraża się poprzez stosunek, jaki przejawiamy wobec samego siebie. Istotne jest, aby człowiek przejawiał pozytywny obraz samego siebie, szanował siebie, traktował siebie i innych na równi. Radośniejsze, bardziej satysfakcjonujące życie możliwe jest dzięki poznaniu samego siebie, świadomości samego siebie i własnej wartości.

Żyjąc w społeczeństwie, ludzie wyrażają o nas nieustannie różne opinie – czy to z dobrymi czy to ze złymi intencjami. Każda opinia to subiektywna czyjaś rzeczywistość, z którą możemy się zgadzać lub nie. Nie musimy się także z nią identyfikować. Pamiętajmy jedynie, aby potrafić szanować te opinie oraz osoby, które je wypowiadają. Jednak nade wszystko starajmy się traktować dobrze siebie.

Prawda jest taka, że ludzie, których spotykasz na swej drodze, będą traktować cię identycznie, jak ty traktujesz samego siebie. 
[Miranda Kerr] 

Poczucie własnej wartości” często zamiennie stosowane jest z określeniami takimi, jak: samoocena, samoakceptacja, obraz samego siebie. Samoocena zaś jest najlepiej zbadanym składnikiem poczucia własnej wartości.

W systemie wartości człowieka nie ma nic ważniejszego, bardziej decydującego o jego rozwoju psychicznym
i motywac
yjnym niż szacunek, którym darzy on sam siebie. 

[Nathaniel Branden] 

Poczucie własnej wartości to według Nathaniela Brandena zaufanie do własnych umiejętności i sposobu myślenia, radzenia sobie z wyzwaniami, jakie stawia przed nami życie. Wiara w nasze prawo do szczęścia. Jest to także poczucie, że jest się wartościowym człowiekiem, zasługującym na miłość, uprawnionym do spełniania własnych potrzeb i realizacji pragnień oraz czerpania satysfakcji z efektów własnych starań.

Wartość każdego człowieka powinna być nieskończona, niezmienna i niezależna od wartości zewnętrznych.
Nikt nie musi udowadniać swojej wartości, bo wszyscy ją posiadamy na równi jako istoty ludzkie. Skoro wartość istnieje w każdym człowieku, musimy ją tylko dostrzegać, szanować i akceptować.

Krytykujesz siebie od lat, ale to nie działa. Spróbuj więc schlebiać sobie i zobacz, co się stanie. 

[louise L.Hay] 

Każda sytuacja dająca możliwość wzrostu poczucia własnej wartości jest dla człowieka ważna i pociągająca. Poziom własnej samooceny kształtuje się najbardziej w dzieciństwie. Z tego powodu tak ważne w rozwoju dziecka są pozytywne oddziaływania rodziców i osób najbliższych. Doświadczenie bycia ważnym jest u każdego dziecka jednym z najbardziej istotnych doświadczeń z całego dzieciństwa.

Jest to także zespół sądów i opinii, które człowiek odnosi do swojej osoby. Opinie te i sądy mogą dotyczyć aktualnych właściwości fizycznych lub psychicznych każdego z nas, jak również możliwości potencjalnych.

Każda osoba ocenia siebie często z dwóch punktów widzenia: 

  • zaspokojenia własnych potrzeb, 
  • spełnienia wymagań stawianych mu przez otoczenie.  esteśmy istotami społecznymi, opinia innych wpływa na nas w różnym stopniu, czasem zbyt dużym. Aby doceniać siebie, musimy nauczyć się odróżniać to, kim jesteśmy od tego, za kogo uważają nas inni. Jasne uświadomienie sobie, czego chcemy, a czego inni chcą dla nas może nam w tym pomóc.

Jesteśmy istotami społecznymi, opinia innych wpływa na nas w różnym stopniu, czasem zbyt dużym.
Aby doceniać siebie, musimy nauczyć się odróżniać to, kim jesteśmy od tego, za kogo uważają nas inni. Jasne uświadomienie sobie, czego chcemy, a czego inni chcą dla nas może nam w tym pomóc.

Czyjaś opinia o Tobie nie musi stać się Twoją rzeczywistością. 
[Les Brown] 

Nie wszyscy jednakowo się oceniamy, zarówno w kwestii poziomu, jak i stałości swoich sądów, dlatego można mówić o różnych rodzajach samooceny. W zależności od stopnia aprobaty lub dezaprobaty innych ludzi oraz nas samych poczucie własnej wartości może ukształtować się jako: zawyżone, zaniżone lub adekwatne.

Kluczowe poczuciu własnej wartości, czyli tzw. adekwatne 

Kiedy posiadamy adekwatne poczucie własnej wartości, stawiamy sobie adekwatne cele. Jeśli uda nam się je zrealizować, zwiększają nasze poczucie własnej wartości. Im jest ono wyższe, tym lepiej radzimy sobie
z problemami, przeciwnościami , szybciej potrafimy się pozbierać po niepowodzeniu, mamy więcej energii,
by zacząć stawiać sobie nowe cele.

Osoby mające adekwatne poczucie własnej wartości uważają również, że są ni mniej, ni więcej tylko ludźmi.
Z łatwością potrafią dostrzegać swoje wady i niedoskonałości. Mimo to w głębi serca nieustannie odczuwają radość z tego, kim są. Są jak dobry przyjaciel, który świetnie nas zna i lubi, bez względu na wszystko inne. Dostrzega bowiem w nas dobro, doskonałość i potencjał, które współistnieją wraz z naszymi niedoskonałościami.

Traktowanie siebie i innych na równi jest kolejną cechą osoby posiadającej adekwatne poczucie własnej wartości.

W sytuacji, gdy dziecko wie, że ma swoją wartość, doświadcza spokoju i poczucia satysfakcji. Skutkuje to jego zwiększoną motywacją do pracy. Chce wyrazić swoją wyjątkowość i zaczyna działać kreatywnie.

Ty, jak nikt inny we Wszechświecie, zasługujesz na swoją miłość.

[Budda] 

Parę słów o czynnikach wpływających na stopień poczucia własnej wartości 

Do czynników, mających największy wpływ na kształtowanie się adekwatnego poczucia własnej wartości według Nathaniela Brandena, można zaliczyć:

  • Życie świadome, czyli umiejętność dostrzegania swoich myśli, uczuć i działań. Jest to także umiejętność oddzielania faktów od interpretacji.
  • Samoakceptację – czyli, inaczej mówiąc, przyjęcie rzeczywistości, bez negowania i zaprzeczania. Akceptacja nie oznacza zgadzania się na coś czy lubienia wszystkiego. Jest to dostrzeganie pewnych spraw i ich rozumienie. Samoakceptacja jest poznawaniem siebie ze swoimi mocnymi i słabymi stronami.
  • Odpowiedzialność za siebie to następny czynnik kształtujący poczucie własnej wartości. Wiąże się on
    z odpowiedzialnością za siebie i swoje postępowanie, swoje emocje. Odpowiedzialność za siebie pokazuje,
    iż to od nas zależy jakość naszego życia to my planujemy, dokonujemy wyborów, inicjujemy stosunki międzyludzkie. Jest to także wybór wartości życiowych oraz życie w zgodzie z nimi.
  • Czwartym czynnikiem jest asertywność, która oznacza świadomość i poszanowanie własnych praw oraz umiejętność ich egzekwowania nie lekceważąc myśli, uczuć i praw drugiego człowieka. To zdolność stawiania granic, bez potrzeby walki o ich przestrzeganie. Jest to, innymi słowy, bycie sobą – autentycznym
    i prawdziwym. Postawa asertywna ułatwia odmowę, bez poczucia winy, zwłaszcza, gdy coś jest nie zgodne
    z naszymi wartościami czy przekonaniami.
  • Życie celowe to piąty czynnik mówiący o tym, aby potrafić zamieniać marzenia, myśli, plany w czyny. Jest to działanie intencjonalne, ukierunkowane i świadome, niezależne od bodźców zewnętrznych. Ważna jest świadomość swoich pragnień, marzeń, celu, do jakiego chce się zmierzać.
  • Kolejnym elementem jest integralność osobista. Kiedy człowiek posiada spójność ideałów, wartości, przekonań ze swoim zachowaniem i postępowaniem, czuje wewnętrzny spokój. Jest to także dotrzymywanie obietnic, wywiązywanie się z zobowiązań oraz szczere i życzliwe postępowanie wobec innych ludzi.

Autentyczność jest zbiorem decyzji, które podejmujemy każdego dnia. To decyzja, aby się pokazać i być prawdziwym. Decyzja, aby być szczerym. Decyzja, aby pozwolić innym ujrzeć nasze prawdziwe ja. 

[Brene Brown] 

Kolejnymi bodźcami wpływającymi na poczucie własnej wartości są:

  • Wygląd zewnętrzny człowieka, jego budowa anatomiczna, sprawność fizyczna, typ układu nerwowego, funkcjonowanie organizmu to również czynniki, które poprzez kulturę “pięknego i zdrowego ciała” odkładają się w naszych głowach. Umiejętność zaakceptowania siebie, wraz z naszymi niedoskonałościami,
    to kolejny krok do osiągnięcia adekwatnego poczucia własnej wartości.
  • Życie pod wpływem ciągłych silnych bodźców stresowych – to życie w ciągłej niepewności. Siła i czas oddziaływania bodźców kształtują obraz samego siebie. Człowiek pod wpływem długotrwałego stresu nie jest w stanie wykonać powierzonych mu zadań na optymalnym dla siebie poziomie. Nie potrafi cieszyć się życiem i tym, co posiada.
  • Opinie i oceny społeczne – wrócimy na chwilkę jeszcze raz do opinii i ocen. Należą one do ważniejszych czynników kształtujących osobowość człowieka. Najbardziej liczącymi się źródłami są opinie i oceny naszych rodziców, rówieśników oraz nauczycieli dla dzieci, a przełożonych dla dorosłych. Każde z wymienionych źródeł może przyczynić się do budowy adekwatnego poczucia własnej wartości lub przez negatywne oddziaływania obniżać je.
  • Następnym z ważniejszych czynników determinujących proces kształtowania się adekwatnej samooceny jest porównywanie siebie z innymi osobami, będącymi często naszymi wzorcami osobowymi. Wzory osobowe to np. te przejęte od innych osób oraz istniejące jako wymyślony obraz, który zawiera w sobie całokształt cech idealnej osobowości. Wzory osobowe możemy przyjmować od innych osób na przykład na drodze bezpośrednich kontaktów i obserwacji ich zachowania czy za pośrednictwem środków masowego przekazu itp. Każdy może również samodzielnie stworzyć własny wzór osobowy poprzez zapożyczanie cech od różnych osób, które szczególnie się nam podobają i postępują w zgodzie z naszymi wartościami. Służą one jako moralny wzorzec, według którego możemy dążyć do formowania samego siebie, do oceniania swoich
    i cudzych postępowań. Jednocześnie mogą stać się miarą pewnych życiowych sytuacji i pragnień.
  • Jednym z ostatnich czynników kształtujących naszą samoocenę jest środowisko rodzinne i wychowawcze,
    w którym wzrastaliśmy. Środowiska te mają zasadnicze znaczenie dla prawidłowego formowania poczucia własnej wartości każdego człowieka. Szerzej nad tym czynnikiem pochylimy się jednak w następnej odsłonie bloga. Oczywiście z punktu widzenia nas rodziców – co my możemy zrobić, aby nasze dzieci czuły siłę
    z poczucia ich własnej wartości 🙂

Zbyt wielu ludzi przecenia to, kim nie jest i nie docenia tego, kim jest. 

[Malcolm S. Forbes]

 

ZAPRASZAMY SERDECZNIE na następną odsłonę naszego bloga w przyszłym tygodniu. Będzie bardziej praktycznie – jak pomóc naszym dzieciom czuć się dobrze ze samym sobą, czyli jak budować ich adekwatne poczucie własnej wartości.

 

Źródła:

  1. Nathaniel Branden, 6 filarów poczucia własnej wartości, JK 2008
  2. ks. Grzegorz Polok, Rozwinąć skrzydła, KAGA- DRUK 2014,
  3. Nathaniel Branden,Jak dobrze być sobą, GWP 2007
  4. Regina Brett, jesteś cudem, 50 lekcji jak uczynić niemożliwe możliwym,Insignis 2013
  5. Wayne W Dyer, Pokochaj siebie, Czarna Owca 2012,
  6. https://www.edukuj.pl/samoocena-poczucie-wlasnej-wartosci.html
  7. https://www.poradnikzdrowie.pl/psychologia/rozwoj-osobisty/poczucie-wlasnej-wartosci-czym-jest-i-jak-je-budowac-porady-psychologa-aa-d5kh-cC2L-9UCk.html
  8. https://www.worldmaster.pl/lifestyle/wolisz-zachowac-tozsamosc-czy-podobac-sie-kazdemu/
  9. http://www.dziecinstwobezprzemocy.pl/strona.php?p=34
  10. https://pieknoumyslu.com/doceniac-siebie-cytaty/
  11. https://justynakaczorowska.pl/potega-pewnosci-siebie-6-filarow-poczucia-wlasnej-wartosci/
  12. https://nowastrona.sp5.chorzow.pl/images/stories/kacikedukacyjny/jak_wzmacniac_poczucie_wlasnej_wartosci_u_dzieci.pdf

Comments are closed, but <a href="http://safekiddo.com/pl/ogolne/poczucie-wlasnej-wartosci/trackback/" title="Trackback URL for this post">trackbacks</a> and pingbacks are open.